Guru Basadi

Dakshina Kannada district, Karnataka

GURU BASADI (SIDDHANTA BASADI)

Formerly this temple was called Parshwanatha Basadi. It is said that at one time, Mobdabidri was deserted by Jains and a wild bamboo forest grew around. According to traditional source of information in the eight century A.D. a Digambara ascetic from Shravana Belagola happened to come over here and to his great bewilderment he saw a tiger and a cow drinking water from a common trough while the tiger feeding the calf and the cow the cub.

It was absolutely a strange scene. Guessing that the spot must be sacrosanct the ascetic had the forest cleared and a search made. He found a large sized Divine image of Shri. Parshwanatha carved out of black granite. It is sufficiently proved that this image is thousands of years old. The ascetic (Swamiji) had a basadi built at that spot and installed the image in 714 A.D. with Panchakalyana ceremony. This basadi, built at the instance of that Guru is named the Guru Basadi.

Another reason the basadi being called Guru Basadi is this. In Moodabidri one could find an ancient Jain Guru Math. His Holiness Shri Charukeerthi Panditacharyavarya Swamiji is the celebrated head of this Guru Pitha. It is the age long good tradition to celebrate the Pattabhisheka Mahotsava of this Swamiji of Jain Guru Math on the Guru Pitha found in the outer throne room of the basadi. Since there is a cordial relationship between the basadi and the Guru Pitha, it became by tradition to call this basadi most appropriately by the name Guru Basadi.

As the holy scriptures (Siddhanthas) "DHAVALA", JAYA DHAVALA and MAHA DHAVALA" are to be found in this basadi, it is also called the Siddhantha Basadi. Siddhantha, the ancient palmleaf manuscripts, the only copies of their kind in original found in India are being preserved in a safe custody in this temple. The local Shravakas confirm the fact that deities brought these Siddhantha Granthas from Bankapur in Dharwad and presented them at the holy feet of Shri Parshwanatha of Guru Basadi. From the inscription found on the Simhapitha of this image the installation ceremony of the Jina Bimba, S Parshwanatha took place in the year 714 A.D.

In this basadi are enshrined about 24 images made of diamond, rubies, emeralds, saphires and many other precious stones (NAVARATNAS). These Jina images called Navarathna Prathimas are very precious and proud contributions. Their height varies from half an inch to 10 inches. The sight of these images is as holy to the Jains as that of the Siddhanthas. Daily thousands of pilgrims from all over India come to this Basadi to sanctify themselves.

The presiding deity in the Sanctum Sanctorum is Lord Parshwanatha being made of black granite. The image is remarkably large sized with a sober appearance. Inspite of it being centuries old it looks as new as if it were made just from the chisel of the artist. Two climbing cobras each on the back intertwining themselves come upon this nine feet image of Kayotsarga pose, with their raised hood as though holding a Chatram over the head of the image.

Another inscription speaks well about the outer throne which was erected in 1538 A.D. by local Shravakas headed by one Chola Shetty. The adjacent Basadi on the left side is Ammanavara Basadi. Here are placed 24 Teerthankaras on the Hari Pitha (CHATURVIMSHATI TEERTHANKARAS) each three feet high. Each sculpture is carved with great physical beauty. The images of goddess Saraswathi and goddes Padmavathi are facing each other on either side of these 24 Teerthankaras. Both of them are carved out of Chatara Stone (Black granite) with grace. In the first floor of the Main Basadi, there are thousands of Jina bimbas of remarkable beauty found either in the pose of Kayotsarga or Khadgasana.

Guru Basadi was formerly called Parshwanatha Basadi but later, owing to bad times and the declining of Jains in number, this Basadi was covered by the growth of trees and bamboos. About the 8th century a Digambara monk coming here from Shravanabelagola chanced to pass by this spot where this Basadi exists, when he saw a rare scene of a Cow and a Tiger drinking water from the same basin and a calf and a cub suckling the Tiger and the Cow respectively, forgetting their natal enmity. Smelling something rare and inexplicable the monk walked to the spot, removed the bushy growth and saw a beautiful and large statue of Bhagawan Sri Parshwanatha Swami cut in stone. The statue happened to be a thousand years old.

ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಗುರು ಬಸದಿ ಮೂಡಬಿದಿರೆ

ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು ಗುರುಗಳ ಬಸದಿಯೆಂದೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶ್ರೀ ಜೈನ ಮಠದಿಂದ 200 ಮೀಟರ್ ದೂರ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕು ಹಾಗೂ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಒಂದೂವರೆ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ನಾಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಜಿನಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ಬಸದಿ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಲೇಪದ ಬಸದಿ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ವಿಕ್ರಮಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿಯಿದೆ, ಗುರುಗಳ ಬಸದಿಯು ಜೈನಕಾಶಿಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಬಸದಿಯಾಗಿದೆ.

ಆನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದು ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ದಿಗಂಬರ ಮುನಿಗಳೋರ್ವರು ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಿಂದ ಬಂದು ಈಗಿನ ಜೈನಮಠದ ಪರಿಸರದ ಪಡುಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ವಸತಿ ಮಾಡಿ ಶೌಚಕ್ಕಾಗಿ ಮಠದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 250 ಮೀಟ‌ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಕಂಡರು. ಇದೊಂದು ವೀತರಾಗ ಮನಸ್ಸು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಅಪರೂಪದ ಶಾಂತಿಕೇಂದ್ರ, ಇಲ್ಲಿ ಏನೋ ಅತಿಶಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನಗಂಡು ಪರಿಸರದ ಜೈನಶಾವಕರನ್ನು ಕರೆದು ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಬಿದಿರು ಮೆಳೆ ಸರಿಸಿ ಭೂಮಿ ಅಗೆದಾಗ 12 ಆಡಿಯ ಕೃಷ್ಣ ಶಿಲೆಯ ಚಂಡೋಗ್ರ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿ ಯೊಂದು ಕಂಡುಬಂತು, ಸಂತೋಷ ಗೊಂಡು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಈ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕ್ರೂರ ಸ್ವಭಾವದ ಹುಲಿ ತನ್ನ ಕ್ರೂರತೆ ಮರೆತು ಹಸುವಿನೊಂದಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದ ಶಾಂತಿಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಎಂಬ ದಂತಕತೆ ಜನಜನಿತವಾಗಿದೆ.

ಗುರುಗಳ ಬಸದಿಯ ವೈಭವದಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಗಳು ಸುಮಾರು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಜೈನ ಪರಮಾಗಮಗಳಾದ ಧವಲ, ಜಯಧವಲ, ಮಹಾಧವಲ ವೆಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷತವಾಗಿರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ದೇಶಿಯಗಣ ಮೂಲಸಂಘದಗುರು ಪರಂಪರೆ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಈ ಗುರುಗಳ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಿದರು. ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಚೋಳಶೆಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವರ್ತಕ, ಗುರುಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ರತ್ನ ಚಿತ್ತಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಮಂಟಪವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು ಎಂಬುದು ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಸದಿಯ ಮೂಲ ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀ ಭಗವಾನ್ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ, ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಆರು ಮಂಟಪಗಳಿವೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಮಾನಸ್ತಂಭದಿಂದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ, ಕಲ್ಲಿನ ಚಂದ್ರ ಶಾಲೆ (ಗೋಪುರ), ಇದರ ಮೂಲಕ ಗದ್ದುಗೆ ಮಂಟಪ, ಅದನ್ನು ದಾಟಿ ಗಂಟೆ ಮಂಟಪವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮಂಟಪ, ಅದನ್ನು ಹಾದು ರಸಭಾವಿ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯ ಅಭಿಷೇಕ ಮಂಟಪ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಕಲಶ ಮಂಟಪ, ಆದರೆ ಮೂಲಕ ಗರ್ಭಗೃಹ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಆನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದು ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ದಿಗಂಬರ ಮುನಿಗಳೋರ್ವರು ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಿಂದ ಬಂದು ಈಗಿನ ಜೈನಮಠದ ಪರಿಸರದ ಪಡುಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ವಸತಿ ಮಾಡಿ ಶೌಚಕ್ಕಾಗಿ ಮಠದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 250 ಮೀಟ‌ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಕಂಡರು. ಇದೊಂದು ವೀತರಾಗ ಮನಸ್ಸು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಅಪರೂಪದ ಶಾಂತಿಕೇಂದ್ರ, ಇಲ್ಲಿ ಏನೋ ಅತಿಶಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನಗಂಡು ಪರಿಸರದ ಜೈನಶಾವಕರನ್ನು ಕರೆದು ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಬಿದಿರು ಮೆಳೆ ಸರಿಸಿ ಭೂಮಿ ಅಗೆದಾಗ 12 ಆಡಿಯ ಕೃಷ್ಣ ಶಿಲೆಯ ಚಂಡೋಗ್ರ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿ ಯೊಂದು ಕಂಡುಬಂತು, ಸಂತೋಷ ಗೊಂಡು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಈ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕ್ರೂರ ಸ್ವಭಾವದ ಹುಲಿ ತನ್ನ ಕ್ರೂರತೆ ಮರೆತು ಹಸುವಿನೊಂದಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದ ಶಾಂತಿಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು ಎಂಬ ದಂತಕತೆ ಜನಜನಿತವಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ 24 ತೀರ್ಥಂಕರರ ಕೃಷ್ಣ ಶಿಲೆಯ 3 ಅಡಿಯ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಇವು ದರ್ಶನೀಯವಾಗಿದ್ದು ಮನೋಜ್ಞವಾ ಗಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸರಸ್ವತಿ ಹಾಗೂ ಆರಾಧ್ಯದೇವಿ ಪದ್ಮಾವತಿಯ ಕುಳಿತ ಭಂಗಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಿಲ್ಲದ ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಭಕ್ತರ ಪಾಲಿಗೆ ಅಭಿಷ್ಟವರ ಪ್ರದಾಯಿನಿಯಾಗಿ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿರು ವರು. ಗಂಧಕುಟಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರುತ (ಸರಸ್ವತಿ), 24 ತೀರ್ಥಂಕರರು, ಗಣಧರ ಪಾದುಕೆ, ಗುರುಗಳ ಪಾದುಕೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟ ಮಂಗಲ ಸಹಿತ ಆರಾಧನೆಯಂತ್ರದ ಮಣಿಗಳಿರು ಇವೆ. ಪದ್ಮಾವತಿ, 24 ತೀರ್ಥಂಕರು, ಸರಸ್ವತಿ' ದಿನಂಪ್ರತಿ ಇಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ದೇವರುಗಳು. ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಪದ್ಮಾವತಿಯಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಸರಸ್ವತಿ ಇಲ್ಲಿನ ಯಕ್ಷಿಯರು ಅಂದರೆ ಜೈನ ಶಾಸನ ದೇವತೆಗಳು, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಗಿರುವಂತಹ | ಪ್ರಸಾದ ಕೇಳುವ ಕ್ರಮ ಶತಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದುಬಂದಿದೆ.

ಗುರುಗಳ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 7ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ, ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಲಾ ಶಾಸನಗಳಿವೆ, ಸಾವಿರ ಕಂಬದ ಬಸದಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಆತೀ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಲಾ ಶಾಸನಗಳಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಹಾಗೂ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗು ತ್ತದೆ. ಆಶ್ವಿಜ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಮಧ್ಯೆ ಮಹಾ ನೈವೇದ್ಯೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಶಮಾನದ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರದ ಪೂಜೆಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರ ಅಭಿಷ್ಟಗಳು ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.

ಗುರುಗಳ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಲ್ಪಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಮನೋಹರವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬಸದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮದ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರದ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ದ್ವಾರ ಪಾಲಕರ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳು ಬಹುಪುರಾತನವಾಗಿದ್ದು ಶ್ರೀ ಮಠದ ಭಿತ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಇವು ಹಿಂದೆ ಔಷಧಿಯ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ವರ್ಣಗ ಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ರಚಿಸಿದ್ದವುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದಾದ ಅನೇಕ ದೇವರುಗಳ, ಜೈನ ಪುರಾಣದ, ರಾಮಾಯಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಿಲ್ಪ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳಿವೆ. ಶಾರ್ದೂಲ, ಸಿಂಹ, ಅಲಂಕೃತ ಆನೆ, ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹಂಸ, ನವಿಲು, ನೃತ್ಯಗಾರರು, ಪಶುಪಕ್ತಿ, ಭಜಕವೃಂದ, ವಿವಿಧ ರಂಗವಲ್ಲಿಗಳು ಕಲಾಪ್ರಿಯರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಓಂಕಾರ ನಿನಾದವನ್ನು ಹೊಮ್ಮಿಸುವ ಬೃಹದಾಕರದ ಗಂಟೆಯನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾರಿಜಾತ ಗಿಡವಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹೂಗಳ ತೋಟವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಾನಸ್ತಂಭದ ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನ ಧ್ವಜಸ್ತಂಭವಿದ್ದು ಸೂತಕ ಪಾತಕಗಳಾದಾಗ ಸೂತಕವಿರುವವರು ಆ ಧ್ವಜಸ್ತಂಭದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗಬೇಕುತ್ತದೆ.

ಬಸದಿಯ ಎಡಬಲಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಶಾಲೆಯೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೋಪುರವಿದ್ದು ಅಲ್ಲೇ ಗುರುಗಳ ಮಂಟಪವಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಉಪದೇಶ ನೀಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಶ್ರವಣವನ್ನುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಮೂಲಸಂಘದ ದೇಶಿಯ ಗಣ. ಕುಂದ ಕುಂದಾ ಅನ್ವಯದ, ಗುರು ಪರಂಪರೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಗುರುಗಳು ವಾಸ ಹಾಗೂ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಆಡಳಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ನಿರ್ಮಾಣವಾದುದರಿಂದ ಗುರುಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಇಂದಿನ ಶ್ರೀ ಜೈನ ಮಠಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಯಿತು.

1923-24ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಶ್ರೀ ಚಾರುಕೀರ್ತಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇಲ್ಲೇ ತಂಗಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ 2 ತಿಂಗಳು ಅಷ್ಠಯೋಗವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಶ್ರೀ ಮಠದ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆಯಂತೆ ಪೂಜ್ಯ ಮುನಿವರ್ಯರಾದ ಜಂಬೂ ಸ್ವಾಮಿಗಳು, ಪಾಯಸಾಗರರು, ನೆಲ್ಲಿಕಾರಿನ ಶ್ರೀ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿಗಳು, ಆರ್ಯನಂದಿಗಳು, ದೇಶಭೂಷಣ ಮಹಾರಾಜರು, ಆಚಾರ್ಯ ವಿದ್ಯಾನಂದರು, ಆಚಾರ್ಯ ವರ್ಧಮಾನ ಸಾಗರರು, ಆಚಾರ್ಯ ಬಾಹುಬಲಿ ಸಾಗರರು. ಆಚಾರ್ಯ ಸುಬಲ ಸಾಗರರು, ಈ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲಾ ಜೈನ ಮಠಗಳ ಭಟ್ಟಾರಕರು ಈ ಬಸದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯ ಶ್ರೀ ವಿರಾಗಸಾಗರರ ಚಾತುರ್ಮಾಸವು ಇಲ್ಲಿ ಜರಗಿತ್ತು. ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಂತ ತರುಣ ಸಾಗರರು ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು. ಗುರುಗಳ ಬಸದಿಯ ಆಗ್ನೆಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಾಗ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ. ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸಾನಿಧ್ಯಗಳಿವೆ. ನಗರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಈ ನಾಗ ಹಾಗೂ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಾಲರೊಂದಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಮಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ತಿಕ ಅಷ್ಟಾತ್ಮಿಕ ಪರ್ವದ 8 ದಿನಗಳೂ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಂದಾರ ಅಭಿಷೇಕ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ.

ಈ ಬಸದಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಕಾರಣಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಪದ್ಮಾವತಿ ಹಾಗೂ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಕಳುವಾಗಿದ್ದ ಮೂರ್ತಿಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಸಂಬಂಧಿ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಗೆಹರಿದಿವೆ. ವಿಘ್ನಗಳ ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪಶು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ರೋಗ-ರುಜಿನಗಳು ಬಾರದ ಹಾಗೆ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಬಲಿವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ವಾಸ್ತು ಪೂಜೆ ಜರಗಿದಾಗ ದಿಕ್ಷಾಲಕರಿಗೆ ಶೋಡಶೋಪಚಾರ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗು ತ್ತದೆ. ವಿಮಾನಶುದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ವಾಸ್ತು ಪೂಜೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುರುಗಳ ಬಸದಿಗೆ ಕೆಂಪುಕಲ್ಲಿನ ಭದ್ರವಾದ ಸುಮಾರು 8 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕಂಪೌಂಡ್ ಗೋಡೆ ಯಿದೆ. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮುನಿವಾಸವಿದ್ದು, ಆಧುನಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಗಳಿಗಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯವುಳ್ಳ ಭದ್ರತಾ ಕೊಠಡಿಗಳಿವೆ,

ಬಸದಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಮಂಡಳಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಶ್ರೀ ಜೈನ ಮಠದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅರ್ಚಕರಿರುವು ದಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀ ಮಠದಿಂದ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಂಡ ಕನಿಷ್ಟ 3 ಅರ್ಚಕರಿರು ತ್ತಾರೆ. ಪೂಜಾ ಅವಧಿಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬದಲಾವಣೆ ಯಾಗುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಶಿಷ್ಯ ವರ್ಗದ ಪರಂಪರೆಯ ವರು ಮಠದ ಪರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಕರ್ತವ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

गुरु बसदी (सिद्धांत बसदी)

पूर्व में इस मंदिर को पार्श्वनाथ बसदी कहा जाता था। ऐसा कहा जाता है कि एक समय, मोबदाबिद्री को जैनियों ने वीरान कर दिया था और चारों ओर एक जंगली बांस का जंगल उग आया था। जानकारी के पारंपरिक स्रोत के अनुसार आठवीं शताब्दी ईस्वी में श्रवण बेलागोला के एक दिगंबर तपस्वी यहां आए थे और अपने महान आश्चर्य के लिए उन्होंने एक बाघ और एक गाय को एक आम कुंड से पानी पीते हुए देखा, जबकि बाघ बछड़े और गाय को पानी पिला रहा था। पशुशावक।

यह बिल्कुल अजीब दृश्य था। यह अनुमान करके कि वह स्थान पवित्र होगा, तपस्वी ने जंगल साफ करवा दिया और खोज की। उन्हें श्री की एक बड़े आकार की दिव्य छवि मिली। पार्श्वनाथ को काले ग्रेनाइट से उकेरा गया है। यह पर्याप्त रूप से सिद्ध है कि यह प्रतिमा हजारों वर्ष पुरानी है। तपस्वी (स्वामीजी) ने उस स्थान पर एक बसदी बनवाई थी और 714 ईस्वी में पंचकल्याण समारोह के साथ छवि स्थापित की थी। उस गुरु के कहने पर बनी इस बसदी का नाम गुरु बसदी है।

बसदी को गुरु बसदी कहलाने का एक और कारण यह है। मूडबिद्री में एक प्राचीन जैन गुरु मठ मिल सकता है। परम पावन श्री चारुकीर्थी पंडिताचार्याचार्य स्वामीजी इस गुरु पीठ के प्रसिद्ध प्रमुख हैं। बसदी के बाहरी सिंहासन कक्ष में पाए जाने वाले गुरु पीठ पर जैन गुरु मठ के इस स्वामीजी का पट्टाभिषेक महोत्सव मनाने की सदियों पुरानी अच्छी परंपरा है। चूँकि बसदी और गुरु पीठ के बीच एक सौहार्दपूर्ण संबंध है, इसलिए परंपरा के अनुसार इस बसदी को सबसे उचित रूप से गुरु बसदी के नाम से जाना जाता है।

चूंकि पवित्र ग्रंथ (सिद्धांत) "धवला", जया धवला और महा धवला "इस बसदी में पाए जाते हैं, इसे सिद्धांत बसदी भी कहा जाता है। सिद्धांत, प्राचीन ताड़पत्र पांडुलिपियां, मूल रूप से अपनी तरह की एकमात्र प्रतियां पाई जाती हैं भारत को इस मंदिर में सुरक्षित अभिरक्षा में संरक्षित किया जा रहा है। स्थानीय श्रावक इस तथ्य की पुष्टि करते हैं कि देवता इन सिद्धांत ग्रंथों को धारवाड़ के बांकापुर से लाए थे और उन्हें गुरु बसदी के श्री पार्श्वनाथ के पवित्र चरणों में प्रस्तुत किया था। यह चित्र जीना बिंबा, एस पार्श्वनाथ का स्थापना समारोह वर्ष 714 ईस्वी में हुआ था।

इस बसदी में हीरे, माणिक, पन्ने, नीलम और कई अन्य कीमती पत्थरों (नवरत्नस) से बनी लगभग 24 प्रतिमाएँ प्रतिष्ठित हैं। नवरत्न प्रतिमा कहलाने वाली ये जिन प्रतिमाएँ बहुत ही कीमती और गौरवपूर्ण योगदान हैं। इनकी ऊंचाई आधा इंच से लेकर 10 इंच तक होती है। जैनियों के लिए इन प्रतिमाओं का दर्शन उतना ही पवित्र है जितना कि सिद्धांत का। पूरे भारत से प्रतिदिन हजारों तीर्थयात्री स्वयं को पवित्र करने के लिए इस बसदी में आते हैं।

गर्भगृह में पीठासीन देवता भगवान पार्श्वनाथ हैं जो काले ग्रेनाइट से बने हैं। छवि उल्लेखनीय रूप से एक शांत उपस्थिति के साथ बड़े आकार की है। सदियों पुराना होने के बावजूद यह ऐसा लगता है जैसे किसी कलाकार की छेनी से बनाया गया हो। कायोत्सर्ग मुद्रा की इस नौ फीट की छवि पर पीठ पर दो चढ़ते हुए कोबरा आपस में जुड़े हुए हैं, उनके उभरे हुए हुड के साथ जैसे कि छवि के सिर पर एक छत्रम पकड़े हुए हैं।

एक अन्य शिलालेख बाहरी सिंहासन के बारे में अच्छी तरह से बताता है जिसे 1538 ई. में चोल शेट्टी के नेतृत्व में स्थानीय श्रावकों द्वारा खड़ा किया गया था। बाईं ओर आसन्न बसदी अम्मानवारा बसदी है। यहां प्रत्येक तीन फीट ऊंचे हरिपीठ (चतुर्विमशती तीर्थंकरों) पर 24 तीर्थंकरों को रखा गया है। प्रत्येक मूर्तिकला को बड़ी शारीरिक सुंदरता के साथ उकेरा गया है। इन 24 तीर्थंकरों के दोनों ओर देवी सरस्वती और देवी पद्मावती के चित्र एक दूसरे के सामने हैं। उन दोनों को चतरा स्टोन (ब्लैक ग्रेनाइट) से तराशा गया है। मुख्य बसदी की पहली मंजिल में, उल्लेखनीय सुंदरता के हजारों जिन बिम्ब हैं जो या तो कायोत्सर्ग या खडगासन की मुद्रा में पाए जाते हैं।