Chandranatha Swamy Leppada Basadi Moodbidri

Dakshina Kannada district, Karnataka

Leppada Basadi is one of the 18 celebrated Jain temples of Moodbidri (the "Jain Kashi" of Karnataka), dedicated to Bhagawan Chandranatha Swamy, the 8th Tirthankara. The name Leppa means clay in Tulu — the temple takes its name from the fact that its presiding idol and many of the accompanying figures were sculpted entirely from clay, an extremely rare tradition in Jain temple art.

The main idol of Chandranatha Swamy is installed in the sanctum in the Padmasana (meditative posture). Ancient texts describe its beauty as having the luminous glow of a full-moon night and the softness of butter. Flanking the deity stand tall clay figures of Yaksha and Yakshi (divine attendants) in graceful dancing poses, holding lotus flowers and fans. This basadi is unique in having 15 Tirthankara–Yaksha–Yakshi trios — a feature found nowhere else among Moodbidri's temples.

In front of the temple stands a 45-foot Manasthambha (pillar of honour), a hallmark of significant Jain shrines. The temple is believed to date to around the 12th–14th century, built under the patronage of the Chowta dynasty who were great supporters of Jain culture in coastal Karnataka.

ಲೆಪ್ಪದ ಬಸದಿಯು ಮೂಡಬಿದ್ರಿಯ (ಕರ್ನಾಟಕದ "ಜೈನ ಕಾಶಿ") 18 ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, 8ನೇ ತೀರ್ಥಂಕರ ಭಗವಾನ್ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. "ಲೆಪ್ಪ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಎಂದರ್ಥ — ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸಹ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ, ಇದು ಜೈನ ದೇವಾಲಯ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿರಳ ಸಂಪ್ರದಾಯ.

ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪದ್ಮಾಸನ (ಧ್ಯಾನ ಭಂಗಿ) ದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಶರದ್ ಋತುವಿನ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶದಂತೆ ಮತ್ತು ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮೃದುತ್ವದಂತೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವರ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಿ (ದೈವಿಕ ಸೇವಕರು) ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಎತ್ತರದ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಕಮಲ ಮತ್ತು ಬೀಸಣಿಕೆ ಹಿಡಿದು ನೃತ್ಯ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿವೆ. ಈ ಬಸದಿ 15 ತೀರ್ಥಂಕರ–ಯಕ್ಷ–ಯಕ್ಷಿ ತ್ರಿಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಏಕೈಕ ಬಸದಿಯಾಗಿದೆ — ಮೂಡಬಿದ್ರಿಯ ಬೇರಾವ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ದೇವಾಲಯದ ಮುಂದೆ 45 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಮಾನಸ್ತಂಭ (ಗೌರವ ಸ್ತಂಭ) ನಿಂತಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಜೈನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಲಕ್ಷಣ. ಈ ದೇವಾಲಯವು 12ರಿಂದ 14ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೈನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಹಾನ್ ಪೋಷಕರಾದ ಚೌಟ ವಂಶದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

लेप्पदा बसदी मूडबिद्री (कर्नाटक की "जैन काशी") के 18 प्रसिद्ध जैन मंदिरों में से एक है, जो 8वें तीर्थंकर भगवान चंद्रनाथ स्वामी को समर्पित है। "लेप्पा" नाम तुलु भाषा में मिट्टी को दर्शाता है — इस मंदिर का नाम इसलिए पड़ा क्योंकि मुख्य प्रतिमा और कई अन्य मूर्तियाँ मिट्टी से बनाई गई हैं, जो जैन मंदिर कला में अत्यंत दुर्लभ परंपरा है।

चंद्रनाथ स्वामी की मुख्य प्रतिमा गर्भगृह में पद्मासन (ध्यान मुद्रा) में स्थापित है। प्राचीन ग्रंथों में इसकी सुंदरता को शरद पूर्णिमा की चमकती रोशनी और मक्खन की कोमलता के समान बताया गया है। देवता के दोनों ओर यक्ष और यक्षी (दिव्य सेवक) की ऊँची मिट्टी की मूर्तियाँ कमल और पंखा लिए नृत्य मुद्रा में खड़ी हैं। यह बसदी 15 तीर्थंकर–यक्ष–यक्षी त्रिकों के लिए अद्वितीय है — यह विशेषता मूडबिद्री के किसी अन्य मंदिर में नहीं पाई जाती।

मंदिर के सामने 45 फीट ऊँचा मानस्तंभ (सम्मान का स्तंभ) स्थापित है, जो महत्वपूर्ण जैन मंदिरों की पहचान है। यह मंदिर 12वीं से 14वीं शताब्दी के आसपास बना माना जाता है, जिसे चौट वंश के संरक्षण में निर्मित किया गया था, जो तटीय कर्नाटक में जैन संस्कृति के महान समर्थक थे।